Choć człowiek nadał sobie przydomek „rozumnego”, zdolny jest
do czynu, do którego nie byłby zdolny żaden inny gatunek – zbrodni ludobójstwa. Znamienne, że wciąż nie istnieje precyzyjna, jednoznaczna definicja prawna ludobójstwa. Podstawową wykładnią pozostaje 96. rezolucja ONZ z 11 grudnia 1946 r., zawężona konwencją z 9 grudnia 1948 r. Za ludobójstwo uznaje się każdy czyn „popełniony z zamiarem zniszczenia całkowicie lub częściowo grupy narodowościowej, etnicznej, rasowej bądź religijnej”. W 1968 r. z inicjatywy Polski ONZ uchwaliła konwencję o nieprzedawnieniu zbrodni ludobójstwa.

W tym roku minęło 70 lat od rozpoczęcia najtragiczniejszego konfliktu w dziejach ludzkości – II wojny światowej. 1 września 1939 r. wojska niemieckie przekroczyły granice Polski, dając początek wydarzeniom, które spowodowały śmierć 55-60 mln osób cywilnych i wojskowych. Była to wojna straszliwa, okrutna, pełna tragicznych w skutkach błędów i pomyłek. Wybraliśmy dziesięć największych, które kosztowały życie wielu ludzi.

XX wiek był stuleciem burzliwym. Na skutek licznych przemian geopolitycznych państwa powstawały i znikały z mapy, nie tylko w Trzecim Świecie, ale również w Europie. Czechosłowacja i Jugosławia upadały w XX w. aż dwukrotnie. Rozpadło się nawet takie supermocarstwo jak Związek Radziecki...

Wiek XX zapisał się w dziejach m.in. lądowaniem człowieka na Księżycu i wynalezieniem antybiotyków. Przyniósł także bombę atomową i dwie wojny światowe o zasięgu dotychczas niespotykanym. W ich cieniu pozostało wiele innych, mniejszych konfliktów. O niektórych z nich powoli już się wręcz zapomina.

Co kraj, to obyczaj, mówi znane powiedzenie. Pewne naturalne dla innych kultur zwyczaje mogą wzbudzić u mieszkańca Europy Środkowej uśmiech, niektóre nawet zgorszenie. Trzeba jednak mieć na uwadze to, że analogiczne reakcje mogą wywoływać u przedstawicieli owych kultur niektóre nasze obyczaje i tradycje.

„Wszyscy tutejsi obserwatorzy, zarówno pro­japoń­scy, jak i prorosyjscy, są zdania, że jest to niespotykane zdarzenie w historii dyplomacji” – donosił wówczas dziennik „New York Times”. „Kraj, który poniósł druzgocące klęski we wszyst­kich bitwach – jedna z jego armii trafiła do niewoli, druga została rozbita, a flota zmieciona z po­wierzchni morza – dyktował zwycięzcy warunki”.

Historia zna wiele przykładów pojedynków z udziałem powszechnie znanych osób, po których nikt nie spodziewałby się takiego zachowania. Niekiedy starcie było dla jego uczestników niewiele znaczącym epizodem, zdarzało się jednak, że przyniosło nieoczekiwanie przykre następstwa.

Któż z miłośników motoryzacji nie zna marki Bugatti? Trudno nie zwrócić uwagi na stylową maskę Buicka czy powabne kształty Cadillaca. A Citroën, Ferrari? Czy można obojętnie przejść obok różnych modeli starego dobrego Forda? Osiem firm to również historie życia ośmiu osób, któ­rych nazwiska skromnie ukrywają się w cieniu wielkich znaków firmowych. Co o nich wiemy? „21.WIEK” przed­stawia je od nieznanej dotychczas strony.